محمد علي حزين لاهيجي

91

فتح السبل ( فارسى )

است هر چند كلامى است طويل الذيل ليكن چون در كمال نفاست است به ترجمهء خلاصهء آن مىپردازيم . [ نقل كلام ابن ابى الحديد ] شيخ ناقد نحرير عبد الحميد بن ابى الحديد مداينى در اواخر مجلد ثانى از شرح نهج البلاغه روايت نموده كه حاضر شدم نزد نقيب ابو جعفر ، يحيى بن محمّد بصرى - كه از اعاظم مشايخ اوست - در سال ششصد و يازده به بغداد ، و نزد او جماعتى از اهل علم بودند و يكى از طلبه كتاب اغانى ابو الفرج را بر شيخ قرائت مىنمود . و در آنجا ذكر مغيرة بن شعبه در ميان آمد . حضّار مجلس در باب او خلاف كردند ، بعضى مذمّت او و برخى مدح و پاره‌اى سكوت كردند يكى از فقهاى شافعيه كه در « كلام » مسلك اشاعره ، داشت و از حضّار بود گفت كه واجب است امساك نمودن از جميع صحابه ، چه ابو المعالى جوينى گفته است كه پيغمبر - ص - نهى فرموده و گفته كه « اياكم و ما شجر بين صحابتى » ، و فرموده : « دعوا لى اصحابى فلو انفق احدكم مثل احد ذهبا لما بلغ مدّ احدهم و لا نصفه » و فرموده : « اصحابى كالنّجوم ، بايّهم اقتديتم اهتديتم » ، و فرموده : « خير كم القرن الذي انا فيه ثم الذي يليه ، ثم الذي يليه ، ثم الذي يليه » و گفت كه در قرآن مدح صحابه و تابعين وارد است و پيغمبر فرموده : خدا مطّلع شد بر اهل بدر پس گفت هر چه خواهيد بكنيد من شما را آمرزيدم . و از حسن بصرى مروى است كه نزد او ذكر واقعهء جمل و صفين شد ، گفت : اينها خونهايى است كه خدا شمشيرهاى ما را پاك كرده پس زبانهاى خود را چرا به آن بيالاييم و ديگر اين احوال پيش از زمان ما بوده و دور شده خوض در آن لايق نيست ، و اگر يكى از صحابه خطا كرده باشد هرآينه واجب است بر ما كه جانب رسول را محافظت كنيم . و مروّت اين است كه در عايشه كه زوجه پيامبر - ص - است ، و طلحه و زبير جانب پيغمبر را رعايت كنيم . و ديگر چه لازم است كه ما لعن مسلمانى كنيم يا از او برائت